Ruimte voor Vertraging
2021
Een verkennend onderzoek door het inzetten van Visual Thinking Strategies (VTS) in de context van een ruimtelijk experiment met Emi Tsutsushio. Hierbij heb ik als moderator gesprekken geleid aan de hand van de methode VTS. Met deze methode willen we deelnemers bewust maken van hun eigen aannames en zo leren een oordeel uit te stellen. Ik begeleid de gesprekken, observeer en verwerk samen met Emi onze bevindingen.
Inleiding
In het kader van een experimenteel ruimtelijk onderzoek wil Emi Tsutsushio onderzoeken welke (tijdelijke) ruimtelijke interventie nodig is om vertraging te bewerkstelligen en zo stress te voorkomen. Dit doet zij samen met Antoon Wellens, psycholoog en Goedele Wellens, kunsteducator. Goedele Wellens zal binnen dit kader de kunstkijkmethode VTS toepassen, waarbij zij de deelnemers bewust willen laten worden van elkaars perspectieven en aannames door het kijken naar kunst. Deze methode heeft in zichzelf een vertragende werking en zorgt ervoor dat je je gedachtes en gevoelens in perspectief leert plaatsen.
Antoon Wellens is psycholoog die zich toespitst op psychologische flexibiliteit en een betekenisvol leven. Psychologische flexibiliteit houdt in dat je volledig in het hier-en-nu aanwezig kunt zijn, en afhankelijk van de situatie jouw gedrag kunt aanpassen of voortzetten richting hetgeen belangrijk voor je is (Hayes 2005; Jansen & Batink 2017). Samen met Goedele wil hij onderzoeken of de combinatie van het kijken naar kunst en het samen nuttigen van een maaltijd kan bijdragen aan die psychologische flexibiliteit.
Cooking is all about connection, I've learned, between us and other species, other times, other cultures (human and microbial both), but, most important, other people. Cooking is one of the more beautiful forms that human generosity takes; that much I sort of knew. But the very best cooking, I discovered, is also a form of intimacy.
(Pollan, 2013)
Waarom willen we dit combineren met eten? Eten is een van onze primaire behoeften, eten nodigt uit om je ervaringen te delen. Door het proeven onderdeel te laten zijn van de ervaring ontdekken we samen wat smaak kan doen. We trekken hier een parallel met het kijken naar kunst. Hoe kan het kijken naar kunst en het proeven van eten ons perspectief veranderen of ons bewust maken van ons (voor)oordeel over dat wat we zien of denken te smaken. Wat je ziet speelt bij het kijken naar kunst logischerwijs een grote rol, maar ook zien wat je eet beïnvloed wat we proeven. Wat je ziet is niet altijd wat je proeft. Jezelf uitdagen om toch te proeven geeft een nieuwe ervaring. Proeven van kunst, proeven met smaak, een analogie van het leven, want naast zoet heb je zout, zuur, bitter en umami nodig om het gerecht complexer te maken en het leven zoeter.
Door de ervaringen die je deelt willen we onderzoeken welke invloed deze vorm van samenzijn heeft op beleving van tijd. Het doel is deelnemers bewust te maken van het moment waarin ze zich bevinden en hen bewust te laten vertragen. Goedele zal de vertraging inzetten door te kijken naar kunst, Antoon door het gesprek aan te gaan aan de hand van eten. Hij zal tevens als gastheer en spreker fungeren en als moderator optreden tijdens de bijeenkomst.
Hou houden we het werkbaar samen? Door samen in gesprek te blijven. Door de vaardigheid te leren om de verantwoordelijkheid te nemen aandachtig te luisteren naar elkaar. Deze vaardigheid kun je leren door te vertragen middels het kijken naar kunst. Door te kijken naar kunst kunnen we de complexiteit van de wereld in dialoog bespreekbaar maken. Door gezamenlijk te ervaren hoe je middels het delen van een maaltijd dezelfde tafel deelt en toch anders naar de wereld kunt kijken. Dit alles in een veilige setting waar je je gedachten kan en mag uitspreken.
Verder lezen...